gulutamin-glutamine
84 / 100

Gulutamin Nedir?

exvitamin Glutamin, yaygın olarak bilinen ve yarı esansiyel olarak sınıflandırılan bir aminoasittir. Yani vücutta doğal olarak üretilse de dışarıdan beslenme ya da takviye almak suretiyle desteklenmesi gerektiği anlamına gelmektedir.

Çünkü gulutamin kas dokusunda en fazla bulunan aminoasit grubudur ve yoğun egzersizler sırasında seviyeleri ciddi oranda düşebilir. Özellikle sporcuların yaptığı egzersizler sırasında harcanan gulutamin miktarı günlük alımdan daha fazladır.

Amino asitlerin stabilitesi olumsuz çevresel faktörlerden kolaylıkla etkilenebilmektedir.

Bu nedenle glutamin sıcak yiyecek ve içecekler ile birlikte tüketilmemelidir. Aksi takdirde denatürasyona (çeşitli etkenler sebebiyle yapısal geri dönüşsüz bozulmalar) uğrar ve beklenen faydayı göstermezler.

Glutamin insan vücudunda kaslarda, böbrekte, beyinde, karaciğerde, akciğerlerde yağ dokularında ve kalpte doğal olarak bulunabilir..

Ancak gulutamin amino asidinin en çarpıcı etkileri kas ve bağışıklık sistemi üzerinde gözlenmektedir,

bu nedenle sporcular tarafından gıda takviyesi olarak sıklıkla kullanılır.

Çünkü ağır egzersizlerin ardından kaslardaki glutamin seviyesi hızla düşer ve vücuttaki inflamasyonun artması gibi olumsuz durumların oluşmasına neden olur.Glutamin (sembol Gln veya Q ) [4] , proteinlerin biyosentezinde kullanılan bir α-amino asittir .

Glutamin Metabolizması

Glutamin amino asidinin metabolizasyonu sırasında glutatyon isimli bir yan ürün oluşur.

Bu yan ürün hücre içerisinde en çok bulunan antioksidanlar arasında yer alır ve hücreleri oksidatif stresten korumak gibi çok önemli görevleri vardır.

Gltamin yapısında iki amin grubu bulundurur, dolayısıyla DNA ve RNA gibi hayati öneme sahip nükleik asitlerin sentezinde ihtiyaç duyulan nitrojenin taşınmasında görev alır. Ayrıca hücrelerin bölünme hızını arttırmak ile birlikte azotun organlar arasında transferini sağlar.

Gltamin metabolizmasında iki çeşit enzim rol oynamaktadır. Bu enzimler hücre içinde görev alır, enzimlerin ilki gltaminin sentezini sağlarken ikincisi ise yıkımının gerçekleşmesini ve glutatyon yan ürününün oluşmasını sağlar.

Stres, vücudu doğrudan etkileyen ve vücudun metabolizmasını bozucu etkiler gösterir dolayısıyla kaslardan kan dolaşımına gulutamin salınımı artar. Kanser gibi kompleks rahatsızlıklarda da bu durum gözlenir, ancak iskelet kaslarından kan dolaşımına geçen gulutamin miktarı daha fazladır. Bu nedenle kanser ile mücadele aşamasında gulutamin desteğine başvurmak tümör büyümesini yavaşlatıcı etki gösterir.

 

glutamin , l glutamine
glutamin , l glutamine

Gulutamin Eksikliği Nelere Yol Açar?

Glutamin eksikliği birçok sebepten kaynaklı gözlenebilir. Vücuttaki l-gultamin metabolizmasında yaşanan aksaklıklar, katabolik stres (sepsis, yanık), cerrahi müdahale, kemik iliği nakilleri, beslenme ile yetersiz alım, vücutta meydana gelen fiziksel travmalar, ciddi kas kayıplarına neden olabilen hastalıklar bu nedenler arasında sayılabilir. Kan plazmasındaki gltaminin normal konsantrasyonu 500-800 μmol/L kadardır bu seviyenin altında ciddi düşüşlerin yaşanması gultamin eksikliği şeklinde tarif edilebilir. Gultamın eksikliği vücutta bir takım olumsuz etkilere neden olabilir, bu etkiler şu şekildedir:

  • Radyasyona karşı toleransın azalmasına yol açabilir.
  • Radyoterapi ve kemoterapi sonucunda oluşan doku hasarlarının artmasına neden olabilir.
  • Metabolik bozukluklara neden olabilir.
  • İnsülin direnci gelişebilir.
  • Hiperlipidemi ortaya çıkabilir.
  • Kas yıkımı oluşabilir.
  • Pnömoni ve sepsis gibi enfeksiyona bağlı komplikasyonlarda immünsupresyona (bağışıklık sisteminin aktivitesinin azalması) neden olabilir.
  • Bağırsak mukozasında morfolojik değişiklikler oluşturabilir.
  • Hepatik üretimde artışa ve bağırsak-bariyer fonksiyonunda azalmaya neden olabilir.
  • Doğal katil hücrelerin azalmasına sebep olarak tümör büyümesine yol açabilir.
  • Kan konsantrasyonunda yaşanan düşüklük, bağışıklık hücreleri fonksiyonunda bozukluklara neden olabilir.
  • Bu durum kötü klinik sonuçlara ve hatta ölüme bile yol açabilir.

Ayrıca gultamin amino asidinin yan ürünü olan glutatyon konsantrasyonunun düşüklüğünde; HIV ve hepatit C enfeksiyonları, siroz, tip 2 diyabet, kalp krizi (miyokard infarktüsü) ve ülseratif kolit gibi hastalıklar da gözlenebilmektedir.

Gulutamin Ne İşe Yarar?

Gultaminin biyolojik önemi ilk defa 1873 yılında kabul edilmiştir. Bu kabul, gltaminin proteinlerin yapısal bileşenlerinden biri olmasının keşfi ile gerçekleşmiştir. Ardından bitkilerde bol miktarda glutamine rastlanmıştır.

Kısa bir zaman sonra ise memelilerinde gltamini doğal olarak üretebildiği tespit edilmiştir. Neredeyse tüm canlıların üretebildiği ve vücut dengesinin korunması için gerekli olan bu amino asitin ne işe yaradığı ve sağladığı faydalar sıklıkla merak edilmektedir.

Gltamin faydaları ve “Gltamin ne işe yarar?” sorusunun cevapları şu şekilde sıralanabilir:

 

Leave a Comment

Your email address will not be published.